Mái ngói mới của chợ Bến Thành, thấy gai mắt thì chê cái đã

Mái ngói mới đỏ tươi của chợ Bến Thành bị nhiều người chê. Liệu đó có phải hiệu ứng đám đông, bầy hùa, cứ thấy gai mắt là chê cái đã, bất chấp suy xét?

Thời buổi truyền thông mạng xã hội, chuyện chợ Bến Thành bị chê mái ngói tươi gắt cho thấy khá rõ hiệu ứng đám đông. Đây là tình huống rất quen thuộc của tình trạng bầy hùa trên mạng xã hội hiện nay.

Suy xét làm gì khi chê thì được like tới tấp

Trong câu chuyện này, có vài cơ chế tâm lý diễn tiến cùng lúc. Theo đó, dân tình thấy lạ và đánh đồng là sai. Con người rất dễ đồng nhất chuyện không quen với không đúng. Mái ngói đỏ mới của chợ Bến Thành khác hẳn ký ức thị giác cũ, nên phản xạ đầu tiên của nhiều người là khó chịu. Mà khó chịu rồi thì hầu như ai cũng có trang cá nhân nên lên đó mà chê.

Đây là biểu hiện sinh động của hiệu ứng bầy đàn. Chỉ cần vài post mở màn nói đỏ quá, chói quá, thì người sau nhìn vô coi như đã có sẵn kết luận. Não người tự tìm bằng chứng để đồng ý. Và chê là lựa chọn an toàn để không lạc quẻ.

Không phải ai cũng thực sự ghét cái màu đỏ mới này của chợ Bến Thành, nhưng cứ chê theo cái đã. Nó đơn giản hơn là phải nghĩ khác đi.

Trên không gian mạng, cảm xúc luôn đi trước lý trí. Gai mắt là cảm xúc, dẫn đến tay gõ phím  comment ngay. Cứ chê trước, nghĩ ngợi sau, suy xét để làm gì khi được like tới tấp.

Dĩ nhiên, còn do ảnh chụp với điều kiện ánh sáng làm hình ảnh chợ Bến Thành trở nên xấu hơn. Trong đó, nhiều ảnh lan truyền trên mạng được chụp khi nắng gắt, bị tăng độ tương phản. Ngoài thực tế, mái ngói này nhìn đỡ gắt hơn nhiều, nhưng đám đông thì chỉ phản ứng với hình ảnh đã bóp méo.

Công tâm, thì cũng có người chê từ góc độ quan điểm thẩm mỹ, chứ không phải ai cũng a dua. Nhưng tỷ lệ chưa kịp nghĩ kỹ đã chê theo, là không ít.

Nếu không có mạng xã hội như trước kia, thì chuyện cái mái ngói mới này chắc chỉ gây xôn xao vài ngày rồi thôi, chứ không thành tranh luận ồn ào như bây giờ.

Mái ngói mới có đẹp, hài hòa cảnh quan?

Mái ngói đỏ của chợ Bến Thành mới nên đẹp. Màu đỏ rực gợi lại cảm giác chợ truyền thống, rất Việt Nam, khá ăn ảnh và nổi bật.

Nhìn từ xa, chợ trông tươi mới, sạch sẽ, đúng kiểu một biểu tượng được làm mới chứ không xuống cấp. Trong mắt khách du lịch, màu đỏ này dễ gây ấn tượng mạnh, kiểu đến Sài Gòn là phải thấy chợ Bến Thành.

Tuy vậy, xét về sự hài hòa cảnh quan xung quanh thì chưa hẳn hoàn hảo. Màu đỏ khá gắt và bão hòa, nên khi đặt giữa khu trung tâm nhiều bê tông, kính, xám trắng, mái ngói này có phần hơi chói, đặc biệt là dưới nắng trưa.

Một số người quen với hình ảnh mái cũ sẽ thấy màu mới quá mới, thiếu độ trầm, chưa tạo cảm giác chiều sâu lịch sử lâu đời như chợ vốn có.

Nếu ngói đỏ được xử lý trầm hơn một chút như đỏ đất, đỏ thẫm, hoặc kết hợp tốt hơn với cây xanh, quảng trường xung quanh thì hài hòa và vừa mắt hơn.

Đừng bắt mái ngói mới phải cũ từ lúc lợp

Đã là công trình mới, mái mới thì việc nó tươi, rõ màu, ra ngói mới là hợp lý. Không thể vừa thay xong mà lại đòi nó trông như đã già 50 năm tuổi được.

Vấn đề ở đây không hẳn là chuyện đúng sai, mà do kỳ vọng khác nhau. Với góc nhìn bảo tồn, biểu tượng, nhiều người quen hình ảnh chợ Bến Thành mang đến cảm giác hoài niệm, nên họ muốn nó trầm, cũ, màu ký ức. Khi thấy mái đỏ tươi, họ bị sốc thị giác và có phản xạ chê.

Với góc nhìn thực tế, kỹ thuật, ngói mới thì bắt buộc phải tươi. Dù chọn đỏ gạch, đỏ đất hay đỏ thẫm, lúc mới lợp xong thì nó vẫn cứ nổi. Sau vài năm mưa nắng, bụi, rêu… tự khắc mái ngói xuống tông màu, khỏi ép.

Với góc nhìn đô thị hiện đại, một biểu tượng sống giữa thành phố đang phát triển thì việc nó sáng sủa, rõ nét cũng là cách khẳng định rằng công trình vẫn đang được sử dụng, không phải di tích chết.

Xin đừng bắt mái ngói mới phải cũ ngay từ lúc lợp lên. Cái mọi người đang khó chịu thực chất là chưa quen mắt. Thường thì mấy công trình kiểu này sẽ có tiến trình kiểu, năm đầu đỏ mới quá, vài năm sâu à thấy cũng ổn, năm mười năm sau thì chà, đây đúng là mái ngói chợ Bến Thành. Mái ngói đỏ tươi là hợp lẽ, thời gian sẽ hoàn thành phần còn lại.